Europa’s “Staat van de Unie”: Een oorlogseconomie, zonder de wapens om het te ondersteunen.

Door Michael Every van de Rabobank

Ursula von der Leyen heeft gisteren een krachtige State of the Union-toespraak gehouden. Vanaf het begin werd er niet geschroomd: “nooit eerder heeft dit Parlement gedebatteerd over de Staat van onze Unie, terwijl er oorlog woedde op Europese bodem….Vanaf dat moment hebben de Europeanen zich niet verstopt of geaarzeld. Ze vonden de moed om het juiste te doen.” Sommige van de juiste dingen, zoals critici zelfs binnen de EU zouden kunnen opmerken en veel langzamer en op een veel kleinere schaal dan bijvoorbeeld de VS.

Er was een duidelijke waarschuwing: “de komende maanden zullen niet gemakkelijk zijn. Of het nu gaat om gezinnen die moeite hebben om de eindjes aan elkaar te knopen of om bedrijven die voor moeilijke keuzes over hun toekomst staan.” Europa staat op de proef, zei ze en er staat veel op het spel, voor Europa en voor de hele wereld. Maar dat was ongeveer alles wat ze zei over de moeilijke keuzes of het worstelen vanaf dat moment.

VDL koos voor geopolitiek boven economie: “Dit is niet alleen een oorlog, die Rusland tegen Oekraïne heeft ontketend. Dit is een oorlog tegen onze energie, een oorlog tegen onze economie, een oorlog tegen onze waarden en een oorlog tegen onze toekomst. Dit gaat over autocratie tegen democratie.” Dat klinkt heel erg als de economische oorlog en de systemische metacrisis, waar hier het hele jaar voor gewaarschuwd is en die zo ongeveer alles raakt.

Ze benadrukte dat de financiële sector van Rusland op sterven na dood is en dat “bijna duizend internationale bedrijven het land hebben verlaten. De productie van auto’s is met driekwart gedaald ten opzichte van vorig jaar. Aeroflot zet vliegtuigen aan de grond omdat er geen reserveonderdelen meer zijn. Het Russische leger haalt chips uit vaatwassers en koelkasten om zijn militaire hardware te repareren, omdat de halfgeleiders op zijn. De Russische industrie ligt aan flarden.” Het is helaas niet de enige die dat lot wacht: “Ik wil heel duidelijk stellen, dat de sancties blijven.”

Er werd 100 miljoen euro aangeboden aan Oekraïense scholen: een voorschot op de geraamde 300-400 miljard euro, die nodig is om het land weer op te bouwen. Vervolgens wees VDL erop, dat de EU Oekraïne op haar elektriciteitsnet heeft aangesloten: “En vandaag exporteert Oekraïne elektriciteit naar ons. Ik wil deze voor beide partijen voordelige handel aanzienlijk uitbreiden.” Ik weet zeker dat Europa graag meer elektriciteit uit Oekraïne zou willen, hoewel het vreemd is dat een verscheurd land dat moet doen.

Ze bleef geopolitiek, via energie: “We hadden moeten luisteren naar de stemmen binnen onze Unie – in Polen, in de Baltische staten en in heel Centraal- en Oost-Europa,” en sprak over nieuwe investeringen in hernieuwbare energie, LNG-terminals en interconnectoren, waarbij ze opmerkte: “Dit kost veel. Maar afhankelijkheid van Russische fossiele brandstoffen heeft een veel hogere prijs”.

De gasprijzen zijn meer dan tien keer zo hoog als voor de pandemie. De eindjes aan elkaar knopen wordt een bron van angst voor miljoenen bedrijven en huishoudens.” Toch is die pijn nog maar net voelbaar. Het valt nog te bezien of haar bewering dat “Europeanen hier ook moedig mee omgaan” waar blijft, aangezien ze Stakhanovite verhalen vertelde over keramiekfabrieken in Midden-Italië, die hun ploegendiensten hebben verplaatst naar de vroege ochtend, om te profiteren van de lagere energieprijzen. Wat een opoffering! Maar andere fabrieken gaan gewoon helemaal dicht. Inderdaad, hoewel VDL verkondigde dat “we ons in de diepste recessie sinds de Tweede Wereldoorlog bevonden. We hebben het snelste herstel sinds de naoorlogse boom bereikt”, vrezen sommigen nu opnieuw voor de diepste recessie sinds de Tweede Wereldoorlog, vooral nu de Amerikaanse schalie Europa waarschuwt, dat het niet in staat zal zijn om deze winter de gaten in de vraag op te vullen.

Terwijl Frankrijk de stijging van de energieprijzen tot 15% beperkte, stelde VDL voor om de elektriciteit te rantsoeneren, zonder details over de manier waarop; ze voegde er alleen aan toe dat de hogere rekeningen die dreigen te worden betaald met onverhoopte belastingen en inkomstenplafonds: waar komt het kapitaal vandaan om in al deze nieuwe energievoorziening te investeren? Geen antwoorden. De TTF-gasmarkt zal ook worden opgeschud om een meer representatieve benchmark vast te stellen – gebaseerd op wat?

De EU zal nu ook rekening houden met de specifieke aard van haar relatie met energieleveranciers, door hen te labelen in een ‘verkeerslicht’-systeem van onbetrouwbaar naar betrouwbaar: en wat als velen rood of oranje zijn, aangezien Europa nog niet op groen is overgestapt? VDL erkende dat de EU een tekort heeft aan de metalen die zij voor die overgang nodig heeft, en dat “bijna 90% van de zeldzame aardmetalen en 60% van het lithium in China worden verwerkt”. In reactie daarop kondigde zij een Europese wet inzake kritieke grondstoffen aan, die strategische projecten in de hele toeleveringsketen zal identificeren, van winning tot raffinage, van verwerking tot recycling en strategische reserves zal aanleggen, waar de aanvoer in gevaar is. Velen van ons kunnen op een kaart aanwijzen waar al dit groene spul zich bevindt, wie de mijnen bezit, in welke richting de grondstoffen stromen en hoe ruw dit grote spel ter plaatse is. Er iets aan doen is moeilijk en duur.

Maar blijkbaar is alles goed, zoals VDL opmerkte: “Vijf jaar geleden lanceerde Europa de Battery Alliance. En binnenkort wordt tweederde van de batterijen die we nodig hebben in Europa geproduceerd.” Hoe snel? En welke energiebron zal al deze auto’s van olie voorzien? Ze pochte ook: “Vorig jaar heb ik de Europese chipswet aangekondigd. En de eerste chips gigafabriek zal in de komende maanden de grond in gaan.” Dus nog jaren te gaan. En welke energie zal het aandrijven, aangezien ten minste één nationale EU-leider zich zorgen maakt over “de-industrialisatie”?

Toen ging het weer over waarden: “Dit keerpunt in de wereldpolitiek vraagt om een heroverweging van onze agenda voor het buitenlands beleid. Dit is het moment om te investeren in de kracht van democratieën. Dit werk begint bij de kerngroep van onze gelijkgestemde partners: onze vrienden in elk democratisch land op deze aardbol. Wij zien de wereld met dezelfde ogen. En we moeten onze collectieve macht mobiliseren, om mondiale goederen vorm te geven. We moeten ernaar streven deze kern van democratieën uit te breiden.” VDL zal merken dat de meeste landen die de meeste groene goederen verkopen, die de EU het hardst nodig heeft, geen democratieën zijn. En let op haar belofte dat: “Ik wil dat de mensen van de Westelijke Balkan, van Oekraïne, Moldavië en Georgië weten: Jullie maken deel uit van onze familie, jullie toekomst ligt in onze Unie, en onze Unie is niet compleet zonder jullie!”. Rusland zal dat geweldig vinden. China ook.

VDL sprak ook over het investeringsplan van Global Gateway, dat in de SoTU van vorig jaar werd aangekondigd. Blijkbaar heeft dit al twee fabrieken in Afrika gebouwd om mRNA-vaccins te produceren: twee. Niet helemaal het Marshal Plan. Het plan “vereist investeringen op wereldschaal, dus we zullen samenwerken met onze vrienden in de VS en met andere G7-partners om dit te realiseren.”

Dan was er nog een andere geopolitieke boodschap: “We mogen niet uit het oog verliezen hoe buitenlandse autocraten het op onze eigen landen gemunt hebben. Buitenlandse entiteiten financieren instituten, die onze waarden ondermijnen. Hun desinformatie verspreidt zich van het internet naar de zalen van onze universiteiten… Deze leugens zijn giftig voor onze democratieën. Denk hier eens over na: We hebben wetgeving ingevoerd om directe buitenlandse investeringen in onze bedrijven te screenen op veiligheidsoverwegingen. Als we dat doen voor onze economie, moeten we dan niet hetzelfde doen voor onze waarden? We moeten ons beter beschermen tegen kwaadaardige inmenging. Daarom komen wij met een pakket voor de verdediging van de democratie. Het zal verborgen buitenlandse invloed en louche financiering aan het licht brengen. We zullen niet toestaan dat Trojaanse paarden van autocratieën onze democratieën van binnenuit aanvallen.”

Kortom, de SoTU klonk als een Amerikaans equivalent uit het tijdperk van de Koude Oorlog – zonder de wapens erachter. Wat de EU belooft, is niet alleen een semi-oorlog/planeconomie van energie en groene voorraden omhoog, maar een gespierd liberaal-democratisch mercantilisme van bovenaf. Een dergelijke beleidsverschuiving was jaren geleden 100% voorspelbaar (in deze Daily!) zonder de hulp van dialectisch materialisme; alles wat men nodig had, was realpolitik, materialisme, en het empirisme van waarom we imperia en “-ismen” hadden.

Het probleem is dat de EU daar nog niet de spieren voor heeft. VDL is namelijk niet ingegaan op de volledige omvang van de multidimensionale uitdagingen en opofferingen waarmee de EU zal worden geconfronteerd als zij wil gedijen in een realpolitik wereld. De energiecrisis zal nog jaren aanslepen, met onnoemelijke pijn en ongekende kosten: en Europa zal zich tegelijkertijd moeten herbewapenen, terwijl zijn industriële productie zal vertragen. Terwijl zij sprak, kwamen Armenië en Azerbeidzjan dichter bij een oorlog, waarbij de eerste Rusland om hulp riep en de tweede waarschijnlijk NAVO-lid Turkije. Kort na haar toespraak stelde Oekraïne voor dat de EU en de VS het land defensiegaranties zouden bieden zonder NAVO-lidmaatschap – waarop Rusland reageerde dat een nucleaire holocaust impliceerde.

Het was misschien te verwachten, en noodzakelijk, dat VDL op deze manier “de wet stelde”: maar als je sheriff wilt zijn, moet je accepteren dat er echte slechteriken zijn, en High Noons. “Leve Europa”, zo besloot ze – maar niet door dat feit te ontkennen.

VDL stond echter niet alleen in dat bewuste verzuim. De markten sliepen door de hele SoTU heen alsof dit er allemaal niet toe doet, al is ingeprijsd of niet zal gebeuren. De belangrijkste actie was dat de BOJ (Bank of Japan) dreigde in te grijpen om de JPY op te krikken, terwijl de regering een nieuw fiscaal stimuleringsprogramma aankondigde – een beleid dat in totaal verschillende richtingen gaat.

Japan (en Australië en Nieuw-Zeeland) herhalen de ervaring van Europa om wakker te worden in een koude, harde, meer wetteloze geopolitieke wereld en te zoeken naar een beleidskader dat daarbij past.

 

Overgenomen van:
https://www.zerohedge.com/geopolitical/europes-state-union-war-economy-without-guns-support-it

Plaats een reactie